Hvađ ávinnst međ ţví ađ nota LED perur?

Hér er ađ finna smá fróđleik um perur og mismuninn á ţví ađ nota glóperu Edison og LED perur. Međal annars endingu, ljósmagn og kostnađ. Ásamt ţví ađ gera okkur hugmynd um eftir hvađ langan tíma LED perurnar fara ađ skila okkur hagnađi. Borgar sig ađ hlaupa til og henda glóiperu sem er í lagi til ađ kaupa LED peru?

Samanburđur á perustćrđum, ljósmagni LED og glóperu.

Til ađ auđvelda samanburđ hafa framleiđendur ákveđiđ ađ nota ljósmagnsstađalinn Lúmens (lm) sem mćlieiningu á perum sem lýsir í allar áttir í stađa ţess ađ nota wött.

Ef um kastaraperur er ađ rćđa ţá er notađur stađalinn Kandela (Cd) sem mćlir birtu sem beinist ađeins í eina átt.

Hér er samanburđur á glóperum og LED perum, orkunotkun LED perunnar er mismunandi eftir framleiđendur og gerđ perunnar.

0 – 200 lúmens (lm) LED pera( orku um 2W) ≈ Glópera 15W

200 – 300 lúmens (lm) LED pera (orku um 3,5W) ≈ Glópera 25W

300 – 500 lúmens (lm) LED pera (orku um 7,5W) ≈ Glópera 40W

500 – 700 lúmens (lm) LED pera (orku um 10W) ≈ Glópera 60W

700 – 1200 lúmens (lm) LED pera (orku um 13W) ≈ Glópera 75W

1200 – 2500 lúmens (lm) LED pera (orku um 18W) ≈ Glópera 100W

Eitt af ţví sem gjörbreytist viđ ađ skipta úr glóperu yfir í LED peru er hitinn sem peran myndar. Hiti af LED peru er nánst enginn. Í ljósstćđi sem gefiđ er upp fyrir ađ hámarksstćrđ glóperu sé 60W, ţá er ţađ hitinn af perunni sem takmarkar stćrđina, t.d. gćti gleriđ yfir ljósstćđinu sprundiđ vegna hita. LED perur hitna mjög lítiđ og ţví ekkert vandamál ađ setja 700 – 1200 lúmens LED perur í stađinn fyrir 60W glóperu til ađ fá meira ljósmagn ţ.e.a.s ef umfang (stćrđ) perunnar leyfir.

Samkvćmt rannsóknum er taliđ ađ hver pera á heimili logi í um 2,75 klst á dag ađ međaltali, um 1.000 klst á ári. Samkvćmt gjaldskrá Rarik og Orkusölunnar (nóv. 2015) ţá kostar hver kílówattstund 13 kr. Wattstund sem er sú orka sem ţarf til ađ láta 1W peru loga í 1 klst. ţađ er  1/1000 af kilówattstundinni, verđiđ á wattstundinni er 0,013 kr. Ending glóperu er um 2000 klst (2 ár), ending LED peru er um 25.000 klst. (25 ár) ţćr algengustu. Eru á bilinu 15.000 - 25.000 klst. (15 – 25 ár). Verđ á 40W og 60W glóperu í dag er um 150 kr. og verđ á sambćrilegum LED perum er 400 lúmen (lm) á 990 kr. og 600 lúmen (lm) 1.590 kr.

Ofangreinar forsendur voru notađar til ađ reikna út samanburđ á kostnađi viđ annars vegar orkunotkun á perunum og hins vegar heildarkostnađ, perur og rafmagn.

Hvađ kostar orka fyrir 400 lúmen LED á móti 40W glóperu í eitt ár, 1.000 klst?

Orkukostnađur fyrir LED perunnar er 98 kr. en glóperunnar er 521 kr.

Hvađ kostar orka fyrir 600 lúmen LED á móti 60W glóperu í eitt ár, 1.000 klst?

Orkukostnađur fyrir LED perunnar er 130 kr. en glóperunnar er 782 kr.

Ţađ er taliđ ađ íbúđarhúsnćđi á bilinu 40 – 70 fm. sé međ um 20 perur, 70 – 100 fm. međ um 25 perur, 100 – 130 fm. međ um 30 perur og 130 – 170 fm. međ um 40 perur. Ţetta var sannreynt međ talningu á heimilinu, stćrđ húsnćđis er ríflega 110 fm., perufjöldinn var 56 ţegar útiljósin, leslampar, bakarofninn, ísskápurinn og örbylgjuofninn voru taldir međ.

Ţar af leiđandi var ákveđiđ ađ viđmiđunarhúsiđ notađi 30 perur, 15 perur voru hafđar 400 lúmen ≈ 40 W og 15 perur voru hafđar 600 lúmen ≈ 60W.

Hver verđur fjárhagslegi sparnađurinn í viđmiđunarhúsinu vegna orkunotkunar á líftíma LED perunnar? Ekki hávísindalega útreiknađ međ núvirđingu, verđbólgu og vaxtaspá. Heldur einungis horft á hvađ kostar ađ lýsa eitt hús í 25 ára međ glóperum og eitt hús í 25 ár međ LED perum.

Ţađ kostar 19.547 á lýsa eitt hús međ glóperum í eitt ár, en ţađ kostar ađeins 3.421 ađ lýsa eitt hús međ LED perum í eitt ár, mismunur upp á 16.126 kr. á ári

Samanburđurinn á ţessum 25 árum er sláandi, glóperuhúsiđ 488.681 kr. á móti LED peruhúsinu 85.519 kr. Mismunur upp á 403.162 kr., ţađ er fjárhagslegi mismunurinn á ađ lýsa međ LED eđa glóperu hvađ orkuna varđar.

Gefum ţessu víđara samhengi og setjum perukostnađinn inn í myndina. Ţađ ţarf einnig ađ kaupa perurnar. Ţađ ţarf 12,5 glóperur á móti einni LED peru í endingu. Kostnađurinn af 30 glóperum er 4.500 kr. en 30 LED perum er 38.700 kr, ţetta er kostnađurinn viđ startiđ. Ekki er allt gull sem glóir.

En til ţess ađ láta ţessi glóperuna duga í jafnlangan tíma og LED perunar ţarf ađ skipta 12,5 sinnum um glóperuna. Ţar af leiđandi verđur heildarútgjöld vegna perukaupa á 25 árum ţessi: Glóperukostnađur 56.250 kr., en LED perukostnađur áfram 38.700 kr.

Ţegar síđan eru bornir saman tveir ađilar, Glói sem setti 30 glóperu í húsiđ sitt á degi 1 og Leddi sem setti 30 LED perur á degi 1. Niđurstađan var sláandi, ađ tveim árum liđnum ţá voru báđir búnir ađ borga um ţađ bil sama kostnađinn í heildina, perur og orka. Allar perunar í húsi Glóa voru ónýtar en perunar í húsi Ledda eiga eftir ađ loga í 23 ár og spara 16.126 á hverju ári í ţann tíma.

Ţađ tekur um tvö ára ađ ná inn ţeim fjárhagslega ávinning sem notkun á LED perum skilar, ţađ er sami tími og endingartími glóperunnar. Ef ćtlunin er ađ búa í húsnćđinu lengur en tvö ár skiptu ţá yfir í LED ţegar nćsta pera fer. Ţađ borgar sig ekki ađ henda strax glóperunni sem er í, fjárhagslegur ávinningurinn er enginn miđađ viđ stutta endingartíma glóperunnar og verđ á LED peru í dag.

Ţessi samanburđir var gerđur í byrjun nóvember 2015, verđi breyting á verđhlutföllum á milli glóperu og LED peru eđa rafmagnsverđi frá ţeim tíma ţá breytast niđurstöđurnar. Ef LED peran verđur hlutfallslega ódýrari, eđa raforkuverđ hćkkar ţá styttist ávinningstíminn.

Í ţessarri úttekt ţá voru eingöngu borin saman glópera Edison og LED pera, ekki Halogen pera eđa Sparpera.


Athugasemdir

Athugasemdir eru á ábyrgđ ţeirra sem ţćr skrá. Landpósturinn áskilur sér ţó rétt til ađ eyđa ummćlum sem metin verđa sem ćrumeiđandi eđa ósćmileg.
Smelltu hér til ađ tilkynna óviđeigandi athugasemdir.

Svćđi

Landpóstur er fréttavefur
fjölmiđlafrćđinema viđ Háskólann á Akureyri. 
KENNARAR OG UMSJÓNARMENN
Birgir Guđmundsson, Hjalti Ţór Hreinsson, Sigrún Stefánsdóttir