Dˇsapabbi

Nicolas Appert

Ůa­ var ßvallt hŠttulegt a­ fara Ý strÝ­ og fylgdu ■vÝ řmis vandamßl. Ůa­ a­ komast ß strÝ­sta­ og fŠ­a allt li­i­ var mikill hausverkur og gat rß­i­ um hver myndi vinna strÝ­i­, sÚrstaklega ef strÝ­smennirnir voru Ý ÷­ru landi. Napˇleon sem ger­i sÚr grein fyrir ■essu en hann vanta­i bara hugmynd og h˙n var Ý kollinum ß Nicolas Appert.

Nicoals Appert var franskur uppfinningama­ur sem fŠddist 1749.á Hann lag­i ßst sÝna ß matrei­slu en ■ß reynslu fÚkk hann hjß f÷­ur sÝnum sem vann ß hˇteli. Ůar frŠddist Nicolas, ■ar ß me­al, miki­ um kampavÝn. Ůegar Nicolas var 22 ßra var hann or­in ■ekktur kokkur og ■egar hann var 31 ßrs ■ß ßtti hann sÝna eigin konfektb˙­.

Ůegar Napˇleon Štla­i a­ taka yfir Evrˇpu ■ß langa­i hann a­ tryggja ÷ryggi­ hjß herm÷nnum sÝnum. Ůa­ var vita­ mßl hva­ ■a­ var erfitt a­ fara inn Ý ÷nnur l÷nd, ■ar sem hermennirnir fengu fljˇtt ˇge­ af s÷ltu­um, reyktum og ■urrku­um mat. Auk ■ess a­ ■a­ var einhŠft og nŠringarlÝti­ til framb˙­ar. Hann lÚt vita a­ sß sem gŠti komi­ me­ lausn ß hvernig vŠri hŠgt a­ geyma mat til framb˙­ar myndi fß 12.000 frakka. Nicolas sem ˇlst upp Ý kringum frey­ivÝn og haf­i gaman af ■vÝ a­ setja mat ofan Ý frey­ivÝnsfl÷skur og elda ■Šr Baine marie. Ůa­ var matargagnrřnandi sem var a­ bor­a hjß honum Nicolas sem skrifa­i ■essa frßbŠru grein um hann, sem kom boltanum ß sta­ og hugmyndin enda­i hjß franska rÝkinu. ١ ■essi a­fer­ myndi ekki gagnast hernum vel ■ar sem fl÷skurnar brotna Ý skipunum og ß malarvegunum ■ß var ■etta bylting sem kom henni af sta­. A­fer­in var ekki lengi a­ komast til Englands ■ar sem fj÷ldaframlei­sla hˇfst ß ßldollum me­ fl÷tum toppi.

Ůa­ var ßri­ 1810 sem franska rÝkistjˇrnin vi­urkenndi uppfinninguna hans Nicolas og veittu honum ver­launin sÝn. Ůß var Nicolas b˙inn a­ byggja sÚr verksmi­ju sem er Ý Massy sem sÚrhŠf­i sig a­ framlei­a baunir. Ůegar veldi Frakka fÚll ■ß einsog margir a­rir au­menn fÚllá hann me­ ■vÝ. Ůa­ var ßri­ 1822 ■egar a­rir h÷f­u or­i­ rÝkir a­ uppfinningu hans ■ß gßfu Frakkar honum ar­ svo a­ hana gŠti haldi­ ßfram uppfinningum og tilraunum sÝnum, en ■a­ er tali­ a­ hann hef­i dßi­ Ý fßtŠkt.

Ůessi uppfinning hjß Nicolasi fˇr nßtt˙rlega ˙tum allan heim og margar verksmi­jur risu upp. ┴ri­ 1820 byrju­u BandarÝkjamenn a­ framlei­a dˇsamat og byrju­u ■eir a­allega a­ framlei­a lax, ostrur og humar. Ůa­ var sÝ­an 1882 sem ■eir byrju­u a­ framlei­a grŠnmeti og ßvexti. Ůessi uppfinning var miki­ notu­ af jßrnbrautalestunum og verkam÷nnum sem fer­umst me­ ■eim. Ůa­ gat ■ˇ veri­ vesen a­ opna ■essar dˇsir ■ar sem a­ ■a­ kraf­ist hamars og fjalar, ■ar til a­ BandarÝkjamenn komu me­ dˇsaupptakarann um mi­ja 19 ÷ld.

Vi­ getum ■akka­ Nicolas fyrir ■ß uppfinningu sem hann kom me­, ■ˇ ■etta hafi ■rˇast miki­ frß kampavÝnsfl÷skunum ■ß var ■etta byrjunin ß ÷ruggri geymslu a­fer­. Vi­ ═slendingará getum veri­ ■akklßtir ■ar sem miki­ af hrßefni hef­i aldrei komi­ fram ß sjˇnarsvi­i­ ef ekki vŠri vegna ni­ursu­udˇsanna.


Athugasemdir

Athugasemdir eru ß ßbyrg­ ■eirra sem ■Šr skrß. Landpˇsturinn ßskilur sÚr ■ˇ rÚtt til a­ ey­a ummŠlum sem metin ver­a sem Šrumei­andi e­a ˇsŠmileg.
Smelltu hÚr til a­ tilkynna ˇvi­eigandi athugasemdir.

SvŠ­i

Landpˇstur er frÚttavefur
fj÷lmi­lafrŠ­inema vi­ Hßskˇlann ß Akureyri.á
KENNARAR OG UMSJËNARMENN
Birgir Gu­mundsson, Hjalti ١r Hreinsson, Sigr˙n Stefßnsdˇttir