Hva­ er Black Friday?

Mynd: Rob Stothard - Otras Fuentes

Black Friday, e­a svartur f÷studagur vir­ist hafa nß­ fˇtfestu ß ═slandi en 45%, e­a 47 af ■eim 104 sÝ­um FrÚttabla­sins Ý dag h÷f­u auglřsingar tengdar deginum. En fremur voru 34 af sÝ­um bla­sins heilsÝ­u auglřsingar tileinka­ar deginum en Black Friday er or­inn a­ ßrlegum vi­bur­i Ý m÷rgum vestrŠnum rÝkjum. Rekja mß upphaf Black Friday til BandarÝkjana ■ar sem vi­bur­urinn ß sÚr sta­ ßrlega, daginn eftir ■akkargj÷r­arhßtÝ­ina (e. Thanksgiving) sem fer fram sÝ­asta fimmtudaginn Ý nˇvember.á ┴ ■essum degi bjˇ­a stˇrmarka­ir upp ß veigamikinn afslßtt af v÷rum sÝnum en Ý fyrra eyddu BandarÝkjamenná50,9 millj÷r­um bandarÝkjadalaáyfir ■essa helgi e­a r˙mlega 6,7 billjˇnum Ýslenskra krˇna (6.777.335.000.000 ISK)

äŮetta er Ý fyrsta sinn sem ■essi dagur kemur inn me­ svo afgerandi hŠtti, og ■ß ver­ur ljˇst hva­a ßhrif hann mun hafa ß verslun Ý desember. Vi­ ver­um me­ vikulegar athuganir ß hvernig jˇlaverslun hefur gengi­ Ý samstarfi vi­ Rannsˇknarsetur verslunarinnar, og ■ß munum vi­ geta meti­ hva­a ßhrif hann hefur,ö segir AndrÚs Magn˙sson, framkvŠmdarstjˇri Samtaka verslunar og ■jˇnustu Ýávi­tali vi­ VÝsiáÝ dag.

Verslanir opna yfirleitt fyrr en vanalega ■essa helgi en flestar b˙­ir opna milli 05.00-07.00 um morguninn ß me­an a­rar opna um mi­nŠtti. Bi­ra­ir ß ■essum degi geta oft veri­ ofsafengnar og vi­skiptavinir Ý BandarÝkjunum mŠta sumir hverjir fyrir utan verlsanir seint um kv÷ldi­ fyrir umrŠddan f÷studag me­ a­b˙na­ til a­ ey­a nˇttinni Ý bi­r÷­.á

S˙ i­ja, a­ tjalda yfir nˇtt Ý bi­r÷­,ávar Ý fyrsta skipti b÷nnu­ásÝ­asta ßr Ý Cuyahoga Falls Ý Ohio ■ar sem a­ gÝfurleg hŠtta skapa­ist ■ar ßri­ 2013 vegna brunahŠttu sem var­ af tjaldi sem upphita­ var me­ gask˙t en sl÷kkvuli­i­ ßtti erfitt me­ a­ komast a­ eldsuppt÷kum ■ar sem a­ bi­ra­ir af vi­skiptavinum hindru­u a­komu.

Black Friday bi­r÷­ fyrir utan Macy's Ý NY. Mynd:áRobert Mecea, New York Daily News

┴ sÝ­asta ßratug hafa 98 slasast og sj÷ a­rir lßti­ lÝfi­ Ý kj÷lfar verslunar brjßlŠ­is ß ■essum degi. Me­al annars hafa vopnu­um vi­skiptavinum lent saman, vi­skiptavinir og afgrei­slufˇlk hefur kramist undir fˇlksfj÷lda og fj÷ldskylda lÚst eftir a­ ■reyttur ÷kuma­ur sofna­i undir střri eftir a­ hafa be­i­ vakandi Ý bi­r÷­ nˇttina ß­ur. VefsÝ­anáBlackfridaydeathcount.comáhefur haldi­ utan um ■essar t÷lur frß ßrinu 2006.á

┴ri­ 1951 er tali­ a­ M.J. Murphy nota­i or­i­ Black Friday fyrstur manna Ý sambandi vi­ daginn eftir ■akkargj÷r­arhßtÝ­ina Ý grein sem titlu­ var ĹHeilrŠ­i Ý mannlegum samskiptum fyrir framkvŠmdarstjˇraĺ (e. Tips to Good Human Relations for Factory Executives)

Ůar bi­la­i Murphy til framkvŠmdarstjˇrnar fyrirtŠkja a­ gefa verkam÷nnum fj÷gurra daga helgi me­ ■vÝ a­ bŠta f÷studeginum vi­ ß­ur gefna frÝdaga sem tengdust ■akkargj÷r­arhßtÝ­inni. Um ■ennan dag og nota­i Murphy or­i­ Black Friday til a­ lřsa st÷­nu­um og mannlausum verksmi­jum. Verksmi­junar voru mannlausar vegna mikilla veikinda sem virtust grÝpa landann ß ■essum degi eftir hßtÝ­arh÷ldin kv÷ldi­ ß­ur.

VinsŠldir nafnsins Black Friday mß hins vegar mß rekja til Philadelphiu ß sj÷unda ßratug sÝ­ustu aldar ■ar sem a­ l÷greglan ■ar tala­i um dagana tvo eftir ■akkargj÷r­arhßtÝ­ina sem ĹBlack Fridayĺ og ĹBlack Saturdayĺ vegna ■ess hve mikil umfer­ bÝla og fˇlks var ß ■essum d÷gum. L÷greglumenn Ý Philadelphia ■urftu i­ulega a­ vinna 12 tÝma vaktir ■essa f÷stu- og laugardaga. Or­i­ Black Friday hefur nokkrum sinnum veri­ nota­ yfir sorgavi­bur­i Ý BandarÝkjunum og ■ess vegna voru ß sj÷unda og ßttunda ßratugnum ger­ar tilraunir til ■ess a­ endurnefna ■ennan f÷studag eftir ■akkargj÷r­arhßtÝ­ina, ĹBig Fridayĺ vegna ■ess hve neikvŠ­a meiningu or­i­ ĹBlackĺ gŠti haft ß or­asamsetninguna en ßn ßrangurs. Black Friday var or­i­ of rˇtgrˇ­i­ og hefur Ý dag nß­ heimsathygli.


Athugasemdir

Athugasemdir eru ß ßbyrg­ ■eirra sem ■Šr skrß. Landpˇsturinn ßskilur sÚr ■ˇ rÚtt til a­ ey­a ummŠlum sem metin ver­a sem Šrumei­andi e­a ˇsŠmileg.
Smelltu hÚr til a­ tilkynna ˇvi­eigandi athugasemdir.

SvŠ­i

Landpˇstur er frÚttavefur
fj÷lmi­lafrŠ­inema vi­ Hßskˇlann ß Akureyri.á
KENNARAR OG UMSJËNARMENN
Birgir Gu­mundsson, Hjalti ١r Hreinsson, Sigr˙n Stefßnsdˇttir