Er réttlętisvitund samstķga lögum eša eru lög samstķga réttlętisvitund? – Lokahluti

Vogun vinnur, vogun tapar

Fordęmisgildi dómsins og margžęttar afleišingar hans.

Eftir aš hafa skošaš ofan ķ kjölinn dóm Félagsdóms nr. 22/2015 mįl Ljósmęšrafélags Ķslands gegn ķslenska rķkinu, talaš viš mįlsašila ž.e.a.s. formann Ljósmęšrafélags Ķsland og lögfręšing hjį Fjįrmįlarįšuneytinu. Ekki var unnt aš nį tali af fulltrśa Landspķtalans vegna verkfalla eša annarra orsaka žrįtt fyrir ķtrekašar tilraunir, jafnframt lįgu svör frį BHM varšandi verkfallssjóšinn ekki į lausu. Ķ fyrri greinum hefur veriš fjallaš um atburšarįs žess tķma sem lišinn er ž.e.a.s. forsöguna og dóminn, jafnframt hafa annmarkar į lögmįlum reiknireglunnar veriš rżndir. Hvaš er žį framundan hjį žessum ašilum ķ kjölfar dómsins? Stór og įhrifamikil orš hafa falliš ķ fjölmišlum frį fulltrśum stéttarfélaga, žar sem žeir gera sér grein fyrir fordęmisgildi og įhrifum žessa dóms.

Fordęmisgildiš į viš žį sem eru aš semja viš rķkiš og er ķ raun meira en viršist viš fyrstu sżn, vegna žess aš dómurinn undirstrikar ķ raun aš žaš eru einungis fimm vinnudagar ķ hverri viku. Laugardagar og sunnudagar eru žar af leišandi ekki vinnudagar og teljast žar af leišandi aš mjög takmörkušu leyti meš žegar reiknuš eru śt laun žeirra sem eru ķ mżkjandi verkfalli.

Žaš er ótvķręš nišurstaša eftir skošun į lögmįlum reiknireglunnar og takmörkum hennar aš žeir starfsmenn sem ekki vinna hinn hefšbundna vinnudag, ž.e.a.s. įtta tķma į dag mįnudaga til föstudaga eru verr settir en hinir, nema meš einni undantekningu sjį aftast ķ pistli žessum. Vaktavinnufólk sem vinnu sjö daga vikunnar žegar mżkjandi verkföll eru eins og žau hafa veriš aš undanförnu fęr ekki greitt nema aš hluta til fyrir vinnuframlag sitt. Hins vegar fį žeir sem einungis įttu aš vinna verkfallsdagana greitt aš hluta til fyrir aš vera heima ķ verkfalli og skila engu vinnuframlagi, svo öfugsnśiš sem žaš kann aš viršast, „Einn fyrir alla og allir fyrir einn“.

Launžegar sem fara ķ mildandi verkföll eiga žar af leišandi ekkert į vķsan aš róa hvort žeir fį borgaš fyrir sannanlegt vinnuframlag sitt. Žaš ręšst af žvķ hvaša daga vikunar er fariš ķ verkfall og hvaša daga starfsmašurinn į aš vinna samkvęmt vaktskrį. Mjög lķklegt er aš nęst žegar til vinnudeilu kemur sem leišir til verkfalls verši ekki um neinar mżkjandi ašgeršir aš ręša heldur einfaldlega allsherjarverkfall hjį žeim hópum sem eru aš vinna vaktavinnu. Įstęša žess er įšurnefndur dómur, hann einfaldlega segir ef stéttarfélag er ķ verkfalli žį séu ķ raun allir félagsmenn stéttarfélagsins ķ verkfalli. „Allir fyrir einn og einn fyrir alla“.

Svo er žaš stóra spurningin. Hverjar verša afleišingar dómsins, varšandi samskipti og traust milli vinnuveitenda og starfsmanna? Žessi spurning varš įleitnari eftir aš hafa talaš viš bįša mįlsašila og fengiš žeirra rök og įlit.

Samband starfsmanns og vinnuveitanda – Gagnkvęmt traust og viršing.

Til aš starfsmašur getir blómstraš ķ vinnu, skilaš hįmarksafköstum og framlegš žarf honum aš lķša vel, finnast hann vera metinn aš veršleikum og fį hrós meš einhverjum hętt. Hvort hrósiš er klapp į bakiš, kauphękkun, frķdagur eša jólagjöf skiptir ķ raun ekki höfušmįli, heldur aš honum sé umbunaš. Žar af leišandi žarf samband starfsmann og vinnuveitanda aš byggast į gagnkvęmri viršingu og trausti į hvor öšrum. Nęsti yfirmašur starfsmanns er ķ raun framhandleggur vinnuveitenda.

Žeir vinnustašir sem hafa žaš aš leišarljósi aš starfa samkvęmt hugmyndafręši į borš viš žjónandi forystu žar sem hver yfirmašur er ķ raun um leiš žjónn sinna undirmanna. Hann į aš tryggja aš žeim lķši vel ķ vinnunni og žeir hafi allt žaš sem žarf til aš nį sem bestum įrangri ķ henni. Jafnframt er žaš hlutskipti yfirmannsins aš stżra vinnustašnum meš farsęlum hętti og hafa góša framtķšarsżn fyrir vinnustašinn. Sömuleišis žarf yfirmašurinn aš leggja sig allan fram um aš morgundagurinn verši enn betri en dagurinn ķ dag, svo starfmennirnir og vinnustašurinn haldi įfram aš žróast og eflast.

Vinnustašurinn ķ žessarri deilu er Landspķtali Ķslands nokkurskonar millilišur į milli žess sem kaupir žjónustuna, rķkiš, og žess sem veit hana, starfsmennirnir. Millilišurinn er yfirmašur starfsmannanna. En kaupandi žjónustunnar, rķkiš, er sį sem borgar launin og er jafnframt samningašili um kaup og kjör starfsmanna. Ekki reyndist unnt aš fį įlit yfirmanna Landsspķtalans į mįlinu žrįtt fyrir allnokkrar tilraunir og er žaš mišur. Hins vegar žį kemur fram į heimasķšu mannaušsdeildar Landspķtala Ķslands eftir hvaša gildum hann starfar. Žau eru: „Mannaušsstefna spķtalans byggir į gildum, umhyggju, fagmennsku, öryggi og framžróun en öryggi starfsmanna er forsenda öryggi sjśklinga“. Hvort žessi gildi vinnustašarins smellpassa viš tķttnefndan dóm Félagsdóms veršur ekki lagt mat į hér enda var Landspķtalinn ekki ašili mįls ķ sjįlfu sér.

Ķ lżšręšisrķki veršum viš aš sjįlfssögšu aš virša žį dóma sem falla. Vera löghlżšin og virša žęr leikreglur sem lżšręšisrķkiš hefur sett sér. Dómur er alltaf dómur sem markar lķnunar rétt og rangt, en dómur hefur žann eiginleika aš virka ķ bįšar įttir. Ž.e.a.s. žaš ekki hęgt aš lįta reikniregluna virki öšruvķsi į morgun en ķ dag. Žaš er kominn dómur um hvernig hśn virkar og žaš er af hinu góša, hversu sįttir eša ósįttir deiluašilar eru meš nišurstöšuna. Viš skulum žvķ leyfa okkur aš horfa į dóminn frį alveg nżju sjónarhorni.

Nżtt sjónarhorn starfsmanna sem fara ķ verkföll? Į fullum launum ķ verkfalli!

NĘSTU MŻKJANDI VERKFÖLL VERŠA EINUNGIS LAUGARDAGA OG SUNNUDAGA vegna žess aš samkvęmt dómi Félagsdóms ķ mįli nr. 22/2015 žį fį launžegarnir mįnašarlaun sķn aš fullu greidd hvort sem žeir eru ķ verkfalli eša ekki žar sem žeir męta vinnudaga reiknireglunnar. Jafnframt fį žeir sem kallašir eru śt til aš vinna į undanžįgu frį verkfalllinu višbót viš full mįnašarlaun sķn žar sem greitt aukalega fyrir žęr vaktir. Sjį mešfylgjandi mynd.

Žegar fariš er ķ verkfall um helgar blasir önnur sjón viš

Žar sem Félagsdómur klofnaši ķ afstöšu sinni til mįlsins žį óneytanlega kviknušu efasemdaraddir um dóminn, en hann er endanlegur ķ mįlinu žar sem ekki er um neinn įfrżjunardómstóll aš ręša.

Uppgjör deilumįls Ljósmęšrafélags Ķslands og ķslenska rķkisins.

Er alveg vķst aš öll mannanna verk og afleišingar žeirra hafi veriš hugsašar til enda?

Er mögulegt aš einhver eša einhverjir hafi ķ raun fariš fram śr sér?

Er samkvęmt dómi Félagsdóms ķ mįli nr. 22/2015 hęgt aš fara ķ verkfall, fį full laun og ef til vill višbótargreišslur vegna undanžįguvinnu, allt ķ boši dómsins?

Er mögulegt aš vinna mįl fyrir dómstólum, en ķ raun tapa žvķ?

Ķ žessum fjórum pistlum sem boriš hafa yfirskriftina „Er réttlętisvitund samstķga lögum eša eru lög samstķga réttlętisvitund?“ hefur veriš reynt aš fara eins hlutlęgt yfir mįlefniš og mögulegt hefur veriš. Įsamt žvķ aš fara sem rétt meš stašreyndir. Žvķ mišur ekki nįšist ķ alla žį ašila sem vonir stóšu til aš nį ķ, verkföll og annaš hafa hamlaši.

Eftir į aš hyggja žį hefši lķka veriš réttara aš yfirskriftin vęri „Ķ UPPHAFI SKYLDI ENDIRINN SKOŠA, eša er žaš ekki?“

Oddur Siguršarson


Athugasemdir

Athugasemdir eru į įbyrgš žeirra sem žęr skrį. Landpósturinn įskilur sér žó rétt til aš eyša ummęlum sem metin verša sem ęrumeišandi eša ósęmileg.
Smelltu hér til aš tilkynna óvišeigandi athugasemdir.

Svęši

Landpóstur er fréttavefur
fjölmišlafręšinema viš Hįskólann į Akureyri. 
KENNARAR OG UMSJÓNARMENN
Birgir Gušmundsson, Hjalti Žór Hreinsson, Sigrśn Stefįnsdóttir