Hvaš įvinnst meš žvķ aš nota LED perur?

Hér er aš finna smį fróšleik um perur og mismuninn į žvķ aš nota glóperu Edison og LED perur. Mešal annars endingu, ljósmagn og kostnaš. Įsamt žvķ aš gera okkur hugmynd um eftir hvaš langan tķma LED perurnar fara aš skila okkur hagnaši. Borgar sig aš hlaupa til og henda glóiperu sem er ķ lagi til aš kaupa LED peru?

Samanburšur į perustęršum, ljósmagni LED og glóperu.

Til aš aušvelda samanburš hafa framleišendur įkvešiš aš nota ljósmagnsstašalinn Lśmens (lm) sem męlieiningu į perum sem lżsir ķ allar įttir ķ staša žess aš nota wött.

Ef um kastaraperur er aš ręša žį er notašur stašalinn Kandela (Cd) sem męlir birtu sem beinist ašeins ķ eina įtt.

Hér er samanburšur į glóperum og LED perum, orkunotkun LED perunnar er mismunandi eftir framleišendur og gerš perunnar.

0 – 200 lśmens (lm) LED pera( orku um 2W) ≈ Glópera 15W

200 – 300 lśmens (lm) LED pera (orku um 3,5W) ≈ Glópera 25W

300 – 500 lśmens (lm) LED pera (orku um 7,5W) ≈ Glópera 40W

500 – 700 lśmens (lm) LED pera (orku um 10W) ≈ Glópera 60W

700 – 1200 lśmens (lm) LED pera (orku um 13W) ≈ Glópera 75W

1200 – 2500 lśmens (lm) LED pera (orku um 18W) ≈ Glópera 100W

Eitt af žvķ sem gjörbreytist viš aš skipta śr glóperu yfir ķ LED peru er hitinn sem peran myndar. Hiti af LED peru er nįnst enginn. Ķ ljósstęši sem gefiš er upp fyrir aš hįmarksstęrš glóperu sé 60W, žį er žaš hitinn af perunni sem takmarkar stęršina, t.d. gęti gleriš yfir ljósstęšinu sprundiš vegna hita. LED perur hitna mjög lķtiš og žvķ ekkert vandamįl aš setja 700 – 1200 lśmens LED perur ķ stašinn fyrir 60W glóperu til aš fį meira ljósmagn ž.e.a.s ef umfang (stęrš) perunnar leyfir.

Samkvęmt rannsóknum er tališ aš hver pera į heimili logi ķ um 2,75 klst į dag aš mešaltali, um 1.000 klst į įri. Samkvęmt gjaldskrį Rarik og Orkusölunnar (nóv. 2015) žį kostar hver kķlówattstund 13 kr. Wattstund sem er sś orka sem žarf til aš lįta 1W peru loga ķ 1 klst. žaš er  1/1000 af kilówattstundinni, veršiš į wattstundinni er 0,013 kr. Ending glóperu er um 2000 klst (2 įr), ending LED peru er um 25.000 klst. (25 įr) žęr algengustu. Eru į bilinu 15.000 - 25.000 klst. (15 – 25 įr). Verš į 40W og 60W glóperu ķ dag er um 150 kr. og verš į sambęrilegum LED perum er 400 lśmen (lm) į 990 kr. og 600 lśmen (lm) 1.590 kr.

Ofangreinar forsendur voru notašar til aš reikna śt samanburš į kostnaši viš annars vegar orkunotkun į perunum og hins vegar heildarkostnaš, perur og rafmagn.

Hvaš kostar orka fyrir 400 lśmen LED į móti 40W glóperu ķ eitt įr, 1.000 klst?

Orkukostnašur fyrir LED perunnar er 98 kr. en glóperunnar er 521 kr.

Hvaš kostar orka fyrir 600 lśmen LED į móti 60W glóperu ķ eitt įr, 1.000 klst?

Orkukostnašur fyrir LED perunnar er 130 kr. en glóperunnar er 782 kr.

Žaš er tališ aš ķbśšarhśsnęši į bilinu 40 – 70 fm. sé meš um 20 perur, 70 – 100 fm. meš um 25 perur, 100 – 130 fm. meš um 30 perur og 130 – 170 fm. meš um 40 perur. Žetta var sannreynt meš talningu į heimilinu, stęrš hśsnęšis er rķflega 110 fm., perufjöldinn var 56 žegar śtiljósin, leslampar, bakarofninn, ķsskįpurinn og örbylgjuofninn voru taldir meš.

Žar af leišandi var įkvešiš aš višmišunarhśsiš notaši 30 perur, 15 perur voru hafšar 400 lśmen ≈ 40 W og 15 perur voru hafšar 600 lśmen ≈ 60W.

Hver veršur fjįrhagslegi sparnašurinn ķ višmišunarhśsinu vegna orkunotkunar į lķftķma LED perunnar? Ekki hįvķsindalega śtreiknaš meš nśviršingu, veršbólgu og vaxtaspį. Heldur einungis horft į hvaš kostar aš lżsa eitt hśs ķ 25 įra meš glóperum og eitt hśs ķ 25 įr meš LED perum.

Žaš kostar 19.547 į lżsa eitt hśs meš glóperum ķ eitt įr, en žaš kostar ašeins 3.421 aš lżsa eitt hśs meš LED perum ķ eitt įr, mismunur upp į 16.126 kr. į įri

Samanburšurinn į žessum 25 įrum er slįandi, glóperuhśsiš 488.681 kr. į móti LED peruhśsinu 85.519 kr. Mismunur upp į 403.162 kr., žaš er fjįrhagslegi mismunurinn į aš lżsa meš LED eša glóperu hvaš orkuna varšar.

Gefum žessu vķšara samhengi og setjum perukostnašinn inn ķ myndina. Žaš žarf einnig aš kaupa perurnar. Žaš žarf 12,5 glóperur į móti einni LED peru ķ endingu. Kostnašurinn af 30 glóperum er 4.500 kr. en 30 LED perum er 38.700 kr, žetta er kostnašurinn viš startiš. Ekki er allt gull sem glóir.

En til žess aš lįta žessi glóperuna duga ķ jafnlangan tķma og LED perunar žarf aš skipta 12,5 sinnum um glóperuna. Žar af leišandi veršur heildarśtgjöld vegna perukaupa į 25 įrum žessi: Glóperukostnašur 56.250 kr., en LED perukostnašur įfram 38.700 kr.

Žegar sķšan eru bornir saman tveir ašilar, Glói sem setti 30 glóperu ķ hśsiš sitt į degi 1 og Leddi sem setti 30 LED perur į degi 1. Nišurstašan var slįandi, aš tveim įrum lišnum žį voru bįšir bśnir aš borga um žaš bil sama kostnašinn ķ heildina, perur og orka. Allar perunar ķ hśsi Glóa voru ónżtar en perunar ķ hśsi Ledda eiga eftir aš loga ķ 23 įr og spara 16.126 į hverju įri ķ žann tķma.

Žaš tekur um tvö įra aš nį inn žeim fjįrhagslega įvinning sem notkun į LED perum skilar, žaš er sami tķmi og endingartķmi glóperunnar. Ef ętlunin er aš bśa ķ hśsnęšinu lengur en tvö įr skiptu žį yfir ķ LED žegar nęsta pera fer. Žaš borgar sig ekki aš henda strax glóperunni sem er ķ, fjįrhagslegur įvinningurinn er enginn mišaš viš stutta endingartķma glóperunnar og verš į LED peru ķ dag.

Žessi samanburšir var geršur ķ byrjun nóvember 2015, verši breyting į veršhlutföllum į milli glóperu og LED peru eša rafmagnsverši frį žeim tķma žį breytast nišurstöšurnar. Ef LED peran veršur hlutfallslega ódżrari, eša raforkuverš hękkar žį styttist įvinningstķminn.

Ķ žessarri śttekt žį voru eingöngu borin saman glópera Edison og LED pera, ekki Halogen pera eša Sparpera.


Athugasemdir

Athugasemdir eru į įbyrgš žeirra sem žęr skrį. Landpósturinn įskilur sér žó rétt til aš eyša ummęlum sem metin verša sem ęrumeišandi eša ósęmileg.
Smelltu hér til aš tilkynna óvišeigandi athugasemdir.

Svęši

Landpóstur er fréttavefur
fjölmišlafręšinema viš Hįskólann į Akureyri. 
KENNARAR OG UMSJÓNARMENN
Birgir Gušmundsson, Hjalti Žór Hreinsson, Sigrśn Stefįnsdóttir