(Umfer­a)Mi­st÷­ skˇla■rˇunar

Lesi­ saman. Mynd af vef MSHA.

Mi­st÷­ skˇla■rˇunar er starfrŠkt Ý Hßskˇlanum ß Akureyri og tilheyrir h˙n hug- og fÚlagsvÝsindasvi­i HA og starfa Ý nßnum tengslum vi­ kennaradeildina. Mi­st÷­in er s˙ stŠrsta sinnar tegunda hÚr ß landi og hefur Birna MarÝa Svainbj÷rnsdˇttir veri­ forst÷­uma­ur mi­st÷­varinnar frß ßrinu 2010. Innan mi­st÷­varinnar starfa tÝu sÚrfrŠ­ingar sem vinna me­ starfsfˇlki Ý leikskˇlum og upp Ý framhaldsskˇla um land allt.

Mi­st÷­in bř­ur skˇlum upp ß řmis nßmskei­, frŠ­slur og samstarf til ■ess a­ efla skˇlastarf og ■rˇun. Skˇla■rˇun er eitthva­ sem fßir vita um e­a eru a­ velta fyrir sÚr dagsdaglega en skiptir okkur ÷ll Ý raun og veru miklu mßli. Ůa­ er nŠrri ■ri­jungur ■jˇ­arinnar sem stundar nßm og vinnur vi­ leik-, grunn- og framhaldsskˇla landsins og er ■vÝ mikill hagur fyrir land og ■jˇ­ a­ einhver ■rˇun eigi sÚr sta­ Ý menntakerfinu.

Skˇla■rˇun Ý 17 ßr

Birna MarÝa Sveinbj÷rnsdˇttirMi­st÷­in veri­ starfrŠk sÝ­an 1998 og byrja­i ■ß sem lÝtil eining innan Rannsˇknami­st÷­var Hßskˇlans ß Akureyri en var­ svo sjßlfstŠ­ eining innan Hßskˇlans me­ eigin fjßrhag og ■arf a­ fjßrmagna reksturinn me­ ˙tseldri rß­gjafavinnu.

Starfsfˇlk mi­st÷­varinnar vinnur me­ ■eim skˇlum sem ˇska eftir a­sto­ og sÚrsnÝ­ur ■rˇunarverkefni a­ ■÷rfum ■eirra. Ůar er unni­ a­ frekari ■rˇun ß ■vÝ starfi sem gott er og a­rir ■Šttir bŠttir. Skˇlastjˇrnendur, kennarar og anna­ starfsfˇlk fŠr rß­gj÷f og frŠ­slu og anna­ ■a­ sem ■au ■urfa og er slÝkt meti­ Ý hverju tilviki.

Frß ßrinu 2002 hefur rß­stefnuhald veri­ fastur li­ur Ý starfsemi mi­st÷­varinnar og sn˙a vi­fangsefnin helst a­ mikilvŠgum ■ßttum Ý menntun og uppeldi og er leitast vi­ a­ fß fŠrustu sÚrfrŠ­inga, bŠ­i innlenda og erlenda, til samstarfs ß hverjum tÝma til a­ mi­la ■ekkingu sinni og undirb˙a jar­veginn fyrir frekari ■rˇun.

Innan mi­st÷­varinnar hefur or­i­ mikil uppbygging margvÝslegrar ■ekkingar, t.d. um samskipti heimilis og skˇla, lestrarkennslu, ritun og stŠr­frŠ­ikennslu yngri barna, einstaklingsmi­a­a kennsluhŠtti og fj÷lbreytta starfshŠtti Ý skˇlum. Ůß er l÷g­ ßhersla ß a­ starfa me­ starfsfˇlki skˇla ß vettvangi, vi­ a­ ■rˇa hugar- og starfshŠtti. Me­ fagleg vinnubr÷g­ og hugarfar sem stu­lar a­ nßmsvitund, nßmshvata og hlutdeild allra Ý skˇlasamfÚlaginu a­ lei­arljˇsi.

Einnig stu­lar mi­st÷­in a­ ■vÝ a­ efla nemendur Ý nßmi, sjßlfstŠ­ri hugsun og frumleika og kenna ■eim fagleg og sjßlfstŠ­ vinnubr÷g­. Kennarar auka ■ekkingu me­ nßmskei­unum og koma ˙t me­ nřjar og sterkar kennslua­fer­ir. Ůannig eflast ■eir sem kennarar i vinnubr÷g­um og samskiptum vi­ nemendur. Ůa­ er miki­ unni­ me­ kr÷kkunum Ý hˇpum til a­ efla samskipti og hˇpavinnu en einnig er komi­ a­ fullu afli til mˇts vi­ einstaklings■arfir.

Mi­st÷­ skˇla■rˇunar vinnur a­ řmsum ■rˇunarverkefnum sem hafa gildi fyrir alla skˇla, nemendur og foreldra.


TŠplega 18 milljˇn krˇna samningur

Frß AkureyriReglulega sŠkir mi­st÷­in um styrki Ý endurmenntunarsjˇ­i, hßskˇlasjˇ­, til Sambands Ýslenskra sveitafÚlaga o.fl. en innkoman kemur a­ mestum hluta frß ˙tseldri ■jˇnustu. ═ dag ■jˇnar mi­st÷­in r˙mlega helmingi skˇla landsins. Anna­ hvort kaupa sveitafÚl÷gin ■jˇnustu mi­st÷­varinnar fyrir alla skˇla sveitarfÚlagsins e­a einstaka skˇla, en samningarnir eru yfirleitt til eins ßrs Ý senn. AkureyrarbŠr hefur t.d. gert samning um alhli­a starfs■rˇun Ý leik- og grunnskˇlum innan bŠjarfÚlagsins og er sß samningur grundv÷llurinn fyrir ■vÝ a­ hŠgt er a­ reka mi­st÷­ina Ý dag. Ůannig fŠr sveitarfÚlagi­ a­sto­ allra starfsmanna mi­st÷­varinnar til a­ vinna a­ starfs■rˇun Ý skˇlum bŠjarins.

AkureyrarbŠr ver um 18 milljˇnum krˇna ß ßri Ý starfs■rˇun Ý skˇlum bŠjarins. SamkvŠmt l÷gum ber skˇlum landins a­ rß­a til sÝn sÚrfrŠ­i■jˇnustu til stu­nings nemendum og kennurum Ý leik- og grunnskˇlum .

┴ fer­ og flugi um allt land

Jennř Gunnbj÷rnsdˇttirEin af sÚrfrŠ­ingum mi­st÷­varinnar er Jennř Gunnbj÷rnsdˇttir. SÚrfrŠ­ingar hafa me­al annars ■a­ hlutverk a­ fara Ý skˇlana sem mi­st÷­in hefur gert samning vi­ og vinna ■eir mj÷g nßi­ me­ skˇlatjˇrnendum og kennurum. Vegna ■essa er miki­ um fer­al÷g ß starfsfˇlkinu og dv÷l ■eirra fjarri heimili og fj÷lskyldu er oft til lengri tÝma og stundum allt upp Ý eina viku. ôEins og gefur a­ skilja eru starfsmenn mi­st÷­varinnar ß nokkrum fer­al÷gum um landi­ og nafni­ umfer­ami­st÷­ skˇla■rˇunar ■ykir stundum rÚttnefni ß vinnusta­num okkarö, segir Jennř. H˙n hefur ß fer­al÷gum sÝnum lent Ý řmsum Švintřrum eins og a­ sitja f÷st, ein Ý bÝl, uppi ß hei­i seint um kv÷ld og fßir ß ferli. Helstu verkefni starfsfˇlks mi­st÷­varinnar auk ByrjendalŠsis, eru innlei­ing nřrrar a­alnßmsskrßr fyrir grunnskˇla, byrjendastŠr­frŠ­i og rß­stefnur um skˇlamßl.

Ůß sag­i Jennř a­ mi­st÷­in hÚldi utan um svokalla­ lŠrdˇmssamfÚlag ■ar sem stjˇrnendur skˇla hittast og lŠra saman og ■a­ sÚ mj÷g mikilvŠgur ■ßttur Ý ■vÝ a­ skiptast ß sko­unum og lŠra um nřjungar svo og hvert af ÷­ru.

ByrjendalŠsi Ý 80 skˇlum

Frß kennslu Ý lestri.  Mynd: MSHA.ISStŠrsta verkefni­ hjß mi­st÷­inni er ByrjendalŠsi en ■a­ er ■rˇunarverkefni sem mi­st÷­in hefur sta­i­ a­ sÝ­an 2004. H÷fundur verkefnisins er Rˇsa Eggertsdˇttir en hjß mi­st÷­inni starfa fjˇrir sÚrfrŠ­ingar vi­ ■etta verkefni og er Jennř ein af ■eim. ôByrjendalŠsi er fyrir 1. og 2. bekk Ý grunnskˇla en ■essari a­fer­ hefur einnig veri­ beitt upp Ý 3. og 4. bekkö, segir Jennř og er greinilegt af ßkafa hennar a­ h˙n hefur mikla tr˙ ß verkefninu. SamkvŠmt Jennř eru Ý dag 80 skˇlar ■ßtttakendur Ý ■essu verkefni og bŠtast vi­ 10 skˇlar Ý ßr en innlei­ingaferli­ tekur 2 ßr. ┴ ■essum tveimur ßrum eru kennarar ■jßlfa­ir upp til a­ kenna samkvŠmt a­fer­inni og ■ß eru einnig ■jßlfa­ir upp lei­togar Ý hverjum skˇla sem lei­ir starfi­ a­ innlei­ingu lokinni. Ůegar tveggja ßra innlei­ingu er loki­ bř­ur mi­st÷­in upp ß ßframhaldandi sÝmenntun fyrir starfandi kennara og lei­beinendur Ý skˇlum sem loki­ hafa vi­ a­ innlei­a ByrjendalŠsi.

A­ s÷gn Jennřjar er a­almarkmi­ ByrjendalŠsis a­ b÷rn nßi sem fyrst ßrangri Ý lestri og er gert rß­ fyrir a­ hŠgt sÚ a­ kenna b÷rnum sem hafi mismunandi ■ekkingu ■egar ■au hefja skˇlag÷ngu sÝna. Ůannig sÚ hŠgt a­ kenna b÷rnum me­ mismunandi lestrarkunnßttu hli­ vi­ hli­. Reynt er a­ brjˇta upp nßmsefni­ og gera ■a­ eins fj÷lbreytt og skemmtilegt og hŠgt er til ■ess a­ vekja ßhuga hjß b÷rnunum.

Ínnur verkefni en ekki sÝ­ur mikilvŠg

┴ n˙verandi skˇlaßri er veri­ a­ ■rˇa nßmskei­ fyrir kennara Ý samrŠ­ua­fer­um. Verkefni­ heitir Hugleikur - samrŠ­ur til nßms og er unni­ Ý samstarfi vi­ kennaradeild Hßskˇlans ß Akureyri og valinna leik,- grunn- og framhaldskˇla ß Akureyri og nßgrenni. Ůessar samrŠ­ua­fer­ir felast Ý ■vÝ a­ spyrja spurninga sem vekja gagnrřna hugsun hjß nemendum og umrŠ­um um efni­. Meginmarkmi­i­ er a­ rannsaka ßhrif samrŠ­u ß nßm og kennslu. ═ ■rˇunarferlinu lŠra kennarar ■essar samrŠ­ua­fer­ir sem ■eir sÝ­an nota til a­ ■jßlfa nemendur vi­ skˇlana.

Mi­st÷­in hefur einnig veri­ Ý ßtaki gegn einelti og sÚrstaklega er veri­ a­ taka ß eineltismßlum st˙lkna. Mi­st÷­in reynir a­ kynna a­fer­ir til a­ fyrirbyggja einelti ■ar sem einelti er a­ aukast mj÷g miki­ me­ netvŠ­ingunni og er ■vÝ erfi­ara a­ hafa auga ß og geta komi­ inn Ý. 8. nˇvember er dagur barßttu gegn einelti og var fyrst haldinn ßri­ 2011. Markmi­i­ er a­ vekja athygli ß mßlefninu. Mi­st÷­in hefur haldi­ nßmskei­ me­ kennurum um einelti st˙lkna. St˙lkur beita gjarnan ÷­ruvÝsi a­fer­um en strßkar ■ˇtt ekki sÚ hŠgt a­ alhŠfa ■a­, en ■Šr me­ oft me­ meira fali­ ßreiti ■ar sem ■Šr střra heg­un me­ ˙tilokun og rß­skast me­ vinßttu og tilfinningar. MikilvŠgt er a­ st˙lkur ßtti sig ß aflei­ingunum.
Ínnur tegund af lŠsisverkefnum sem mi­st÷­in sinnir snřst a­ stŠrfrŠ­i. Ůar er l÷g­ ßhersla ß a­ ■rˇa vinnubr÷g­ og kennsluhŠtti sem tengjast stŠr­frŠ­i fyrir mi­- og unglingastig Ý grunnskˇlum. Mi­a­ er vi­ a­ ˙t frß a­alnßmsskrß sÚ samfella Ý skˇlanßmskrß og markmi­ og lei­ir Ý kennsluߊtlunum sÚu samrŠmd ■÷rfum nemenda og kr÷fum um hŠfni Ý stŠr­frŠ­i.

FßgŠti og fur­uverk.  Mynd: MSHA.IS

Eitt af lesverkefnum mi­st÷­varinnar er FßgŠti og fur­uverk. Ůa­ verkefni er Štla­ b÷rnum ß aldrinum 9 ľ11 ßra og er sÚrstaklega Štla­ a­ vekja ßhuga strßka ß lestri. Al■jˇ­legar samanbur­arkannanir benda ß nau­syn ■ess a­ efla lŠsi strßka. Lengi hefur veri­ a­ stelpur standa framanr Ý lŠsi og Ý Ýslenska hluta PISA rannsˇknanna frß 2000-2009 kemur kynjamunur Ý lesskilningi vel fram Ý drengjum Ý ˇhag. ┴rin 2000, 2003 og 2006 voru Ýslenskir drengir vel fyrir ne­an me­allag innan OECD. ┴ri­ 2009 kom Ý ljˇs a­ ekki einungis Ýslenskir drengir, heldur drengir Ý ÷llum 65 ■ßtt÷kul÷ndum, stˇ­u sig mun verr en st˙lkur. A­ me­altali er lesskilningur drengja 39 stigum lŠgri en st˙lkna. Strßkum hefur fari­ aftar Ý lesskilning og einnig stŠr­frŠ­ilŠsi og eru n˙ um 30% ■eirra ß tveimur ne­stu ■repum lesskilnings og um 20% ß ne­stu ■repum stŠr­frŠ­ilŠsis. Ůetta verkefni er unni­ af mi­st÷­inni upp ˙r ensku verkefni sem heitir ôCuriosity Kitö Ý samvinnu vi­ Ingibj÷rgu Au­unsdˇttur sÚrfrŠ­ing. ١ svo ■essu verkefni sÚ sÚrstaklega Štla­ a­ vekja ßhuga strßka ■ß sÚ ■a­ ■ˇ hentugt bŠ­i fyrir strßka og stelpur og eru ■a­ a­allega efnist÷kin sem h÷f­a vel til strßkanna. Tvisvar ß ÷nn er hverjum nemanda gefinn poki sem inniheldur til dŠmis bˇk og bla­ um sama e­a svipa­ efni sem Štla­ er foreldrum og lei­beiningar og hugmyndir um hvernig hŠgt vŠri a­ nřta innihald pokans fyrir lŠrdˇm sem og leik. Me­ verkefninu er reynt a­ fß foreldra til a­ hjßlpa til vi­ lestrarnßmi­ heimavi­.


SamkvŠmt ni­urst÷­um sem bornar voru fram ß ßrsfundi Hßskˇlans ß Akureyri ßri­ 2010 hefur verkefni­ fengi­ jßkvŠ­ar ni­urst÷­ur frß kennurum, foreldrum og nemum. ═ pokunum er a­ finna bŠkur sem fanga athygli og ßhuga strßka. Me­ lesefni um řmiskonar ■emu sem tali­ er samrŠmast ßhugasvi­i drengja, sÚst a­ lestarßnŠgja hefur aukist hjß ■eim strßkum sem sřndu ekki mikinn ßhuga ß lestri ß­ur. Foreldrar gßtu einnig lÚttilega notast vi­ efni­ Ý pokanum til a­ skapa samrŠ­ur Ý kringum lesefni og ■ess vegna teki­ virkan ■ßtt Ý verkefninu.

Margir frŠ­imenn telja samstarf heimilisins og skˇla geta haft mikil ßhrif ß ßrangur barna Ý nßmi. ═ rannsˇkn ßri­ 2012 voru lestrarvenjur 2965 barna ß aldrinum 8-11 ßra Ý fjˇrum l÷ndum, ■ar ß me­al ═sland, řtarlega sko­a­. Ni­urst÷­ur sřndu a­ bŠkur og bˇkakostur ß heimili hafi mikla fylgni me­ ßhuga barna ß lestri. Ingibj÷rg telur a­ ■ˇ sÚ ■÷rf ß enn betri samvinnu milli drengja og fe­ra. ôMeiri umrŠ­a um mikilvŠgi fe­ra sem fyrirmynda er ■÷rfö, segir Ingibj÷rg. FßgŠti og fur­uverk leggur mikla ßherslu ß a­ foreldrar taki virkari ■ßtt Ý nßmi barna sinna. Verkefni­ lofar gˇ­um ßrangri Ý framtÝ­inni ef mi­a­ er vi­ ßrangur ■ess n˙ ■egar. Ůa­ sřnir m÷guleika ß a­ minnka mismun ßrangurs drengja og st˙lkna Ý lŠsi.

Fyrir ■ß sem vilja kynna sÚr enn frekar ni­urst÷­urnar sem kynntar voru ß ßrsfundi HA ßri­ 2010 er hŠgt a­ sko­a ■Šr ß vef skˇlans me­ ■vÝ a­ slß inn slˇ­ina: http://www.unak.is/static/files/Arsfundir/ingibjorg.pdf

Skˇla■rˇun ß erindi vi­ alla

┴ hverju ßri stendur mi­st÷­in fyrir vorrß­stefnu og anna­ hvert ßr er einnig rß­stefna ß haustin. Vorrß­stefnan Ý ßr ver­ur haldin 18. aprÝl nŠstkomandi Ý Hßskˇlanum ß Akureyri. Rß­stefnan ver­ur tileinku­ hŠfnimi­u­u skˇlastarfi. A­al markmi­i­ ver­ur a­ varpa ljˇsi ß hva­a starfshŠttir og hugarfar Ý skˇlastarfi stu­la a­ hŠfni nemenda. ŮrÝr fyrirlesarar flytja erindi og er hef­ fyrir ■vÝ a­ bjˇ­a ßvallt einum erlendum fyrirlesara.

┴ anna­ hundra­ manns sŠkja rß­stefnuna ßrlega og er h˙n or­in partur af skˇlaߊtlun margra skˇla. Haustrß­stefnan tengist byrjendalŠsi og er yfirleitt haldin Ý kringum al■jˇ­adag lŠsis Ý september. S˙ rß­stefna er yfirleitt fj÷lmennari en hana sˇttu yfir 300 manns sÝ­astli­i­ haust. Ůessar rß­stefnur eru ekki einungis frŠ­sla fyrir kennara, heldur einnig fÚlagslegur stu­ningur ■ar sem fˇlk hittist og myndar vinskap.

Starfsemi mi­st÷­var skˇla■rˇunar hefur vaxi­ ßr frß ßri. Me­ sÝnum řmsum ■rˇunarverkefnum hefur mi­st÷­in sanna­ mikilvŠgi sitt fyrir skˇla og menntun Ý landinu. Ůß sÚrstaklega hafa lŠsiverkefnin sem mi­st÷­in hefur veri­ a­ byggja upp reynst mj÷g ßrangursrÝk og ■eim vel teki­ Foreldrar eru or­nir virkari Ý nßmsframvindu barna sinna og tengingin milli heimilis og skˇla hefur styrkst me­ tilkomu mi­st÷­varinnar og ■eirra verkefna sem ■ar eru ■rˇu­. Ůa­ er ■vÝ ˇhŠtt a­ segja a­ Mi­st÷­ skˇla■rˇunar vinni Ý ■ßgu allra.

Frekari upplřsingar um Mi­st÷­ skˇla■rˇunar og verkefni ■eirra er a­ finna ß vef ■eirra, www.msha.is.

H÷fundar:áEydÝs Ísp Ůorsteinsdˇttir,áFjˇla Oddgeirsdˇttir,áFrÝmann Birgir Baldursson ogáSˇl MargrÚt Bjarnadˇttir.


Athugasemdir

Athugasemdir eru ß ßbyrg­ ■eirra sem ■Šr skrß. Landpˇsturinn ßskilur sÚr ■ˇ rÚtt til a­ ey­a ummŠlum sem metin ver­a sem Šrumei­andi e­a ˇsŠmileg.
Smelltu hÚr til a­ tilkynna ˇvi­eigandi athugasemdir.

SvŠ­i

Landpˇstur er frÚttavefur
fj÷lmi­lafrŠ­inema vi­ Hßskˇlann ß Akureyri.á
KENNARAR OG UMSJËNARMENN
Birgir Gu­mundsson, Hjalti ١r Hreinsson, Sigr˙n Stefßnsdˇttir